فونتیک چیست و چرا باید آن را بلد باشیم؟

علائم فونتیک

برای یادگیری تلفظ صحیح صداها، به ویژه صداهای جدیدی که در زبان انگلیسی وجود دارد، ابزار مفیدی به نام IPA یا الفبای فونتیک بین‌المللی در اختیار داریم که ما به اختصار به آن فونتیک خواهیم گفت.

اما این ابزار دقیقاً چیست و به چه کار می‌آید؟

با دیدن جدول علائم فونتیک (Phonetics) شاید به یاد جدول تناوبی مندلیف بیفتیم و یاد گرفتن این جدول را هم کار نشدنی بدانیم. در این متن می خواهیم فونتیک زبان انگلیسی و دلیل استفاده از این الفبا را بررسی کنیم.

اگر درس شیمی دبیرستان را به خاطر داشته باشید، می‌دانید که جدول تناوبی مندلیف، شامل نمادهای تمام عناصری بود که در طبیعت وجود دارند. عناصری مانند اکسیژن و آهن و مس و بیش از صد عنصر دیگر.

این جدول در نگاه اول، به نظر می‌رسد فقط شامل نمادها یا علام اختصاری عناصر است اما در واقع اطلاعات بسیار بیشتری را -مانند تعداد الکترون، ترازهای انرژی و نوع عنصر- در اختیار ما قرار می‌دهد.
به عنوان مثال، عنصرهای سمت راست جدول همگی یک الکترون در لایه آخر خود دارند یا عناصر سمت راست جدول، همگی گازهای خثی هستند.
هر چیزی که در جهان وجود دارد از این عناصر تشکیل شده است.

جدول فونتیک

به همین ترتیب، الفبای فونتیک هم یک مجموعه نماد و سمبل است که هر نماد، نشان‌دهنده‌ی یک صدای مشخص است.
هر کدام از این نماد‌ها اطلاعات زیادی را بیان می‌کنند؛ از جمله اطلاعاتی در مورد اینکه هنگام تلفظ هر صدا، با لب، زبان، دهان و گلوی خود چکار کنیم تا بتوانیم آن را به درستی تلفظ کنیم.
تمام گفتارهای زبان انگلیسی  از این صداها تشکیل شده اند.

به عنوان مثال ستون اول از چپ (Bilabial) مربوط به صداهایی هست که هر دو لب را درگیر می‌کنند یا سطر چهارم مربوط به صداهایی است که برای تلفظ آنها باید هوا را از بینی خارج کنیم.

البته نیازی نیست این جدول را بلد باشیم یا حتی آن را بررسی کنیم. تنها چیزی که الان برای ما مهم است این است که بدانیم ابزاری به اسم الفبای فونتیک وجود دارد که شامل مجموعه‌ای از علائم هست که به ما می‌گویند یک صدا را چگونه تلفظ کنیم.

الفبای نوشتاری، الفبای گفتاری

شاید اولین سوالی که به ذهن ما برسد این است که با وجود الفبای نوشتاری (a, b, c, d, …, y, z) چه نیازی به یک مجموعه علامت دیگر داریم؟
برای پاسخ دادن به این سوال، چند مثال را بررسی می‌کنیم:

در زبان فارسی، سه نوع املا برای صدای /س/ داریم: “س”، “ث”، و “ص”.

در زبان انگلیسی هم چنین حالتی، به شکلی گسترده‌تری وجود دارد.

به عنوان مثال، ده روش برای نوشتن صدای /اوو/ وجود دارد:

food, dude, flu, flew, fruit, blue, to, shoe, move, tomb, group, through

اما علامت فونتیک آن را همیشه به یک صورت می‌نویسیم: /u/

fud, dud, flu, flu, frut, blu, tu, u, muv, tum, grup, Ɵru

به عبارتی، در الفبای فونتیک برای هر صدا یک و فقط یک علامت وجود دارد. اما همان صدا ممکن است به چند شیوه نوشته شود.
همانطور که در مثال بالا دیدیم، اگر ما فقط الفبای نوشتاری مرسوم را داشته باشیم، نمی‌توانیم تلفظ یک صدا یا کلمه را بنویسیم.
پس وقتی می‌گوییم (الفبای) فونتیک زبان انگلیسی، منظور ما مجموعه علائم مربوط به تمام صداهای زبان انگلیسی است.

بنابراین علت وجود زبان فونتیک یا IPA این است که بتوانیم تلفظ کلمات را -آن هم فقط به یک شکل- بنویسیم. در واقع، مانند نوازنده‌ای که یک آهنگ جدید را از روی یک سری نمادها و علائم روی یک برگه (یا همان نوت‌های موسیقی) می‌نوازد، ما هم به کمک الفبای فونتیک، بدون اینکه تلفظ کلمه‌ای را بشنویم، می‌دانیم که چگونه باید آن را تلفظ کنیم.

احتمالاً دقت کرده‌اید که املا یا حرف را با بین دو علامت ” ” می‌نویسیم (“c”) اما صدای آن را بین دو علامت / / (و گاهی []) قرار می‌دهیم (/k/). استفاده از این علائم برای تفکیک گفتار و نوشتار، قراردادی است و در تمام متون تخصصی زبان هم رعایت می‌شود.
ما در یک درس به صورت مفصل و کاربردی نحوه تلفظ هر یک از علائم فونتیک زبان انگلیسی را توضیح داده ایم، برای اینکه این علائم را با کمترین دشواری یاد بگیرید می توانید به درس راهنمای کامل تلفظ صحیح و آسان تمام صداهای زبان انگلیسی مراجعه کنید.

نحوه استفاده از فونتیک

اول اینکه همانطور که گفتیم، زبان و اصطلاحات این حوزه سخت و پیچیده هستند.

دوم اینکه علائم و نمادهای الفبای فونتیک یا IPA برای ما نا آشنا هستند.

این دو مشکل را با ساده‌سازی و توضیح مختصر و کاربردی حل می‌کنیم. کاری که ما قصد داریم در درسهای بعدی این مرحله انجام دهیم.

این کار در مجموع چند ساعت زمان می‌برد و به کمک انکی آن را به شکلی ساده و اثربخش انجام می‌دهیم.

در نتیجه‌ی آن می‌توانیم هر صدا یا کلمه‌ای را تنها با خواندن فونتیک آن درست تلفظ کنیم.

23 دیدگاه دربارهٔ «فونتیک چیست و چرا باید آن را بلد باشیم؟»

  1. دوستان سلام من برای تایپ یک سری شعر محلی به فونت های آوا فونتیک نیاز دارم. لطفا راهنمایی کنید که آیا در این خصوص نرم افزاری وجود داره؟ باتشکر در صورتی که هست لطفا به شماره ۰۹۱۷۹—-۳۵ ارسال کنید.

  2. سلام.
    ببینید، اینجاست که فرق کسیکه آکادمیک زبان ویا زبانشناسی خونده ، با کسیکه آیلتس گرفته از موسسات آموزش زبان و ….. مشخص میشه.. اینو پیرو خوندن متن مینا میگم. موفق باشید

  3. با سلام
    ببخشید یه سوال داشتم
    من خودم یادگرفتن فونتیکها و شکلشون رو خیلی دوست دارم حتی توی مدرسه هم که نیازی نبود من حفظ می کردم ولی یکی از دوستانم که آیلتس دارن و تسلط بالایی در زبان دارن از من این سوالو کردن که باتوجه به تکنولوژی های امروز و با این همه امکانات و دیکشنری های مختلف که میشه سریع تلفظ کلمه رو شنید آیا حتما نیازه که شکل فونتیک ها را حفظ باشیم مثلا لانگمن رو نصب کنیم و همه کلمات و تلفظ اونها رو درست و دقیق بشنوییم
    میگفت وقتتو صرف حفظ کردن نکن .
    من درسهای مربوط به فونتیکها رو کامل خوندم ولی بازم قانع نشدم اگه لطف کنید جواب منو بدید تا هم خودم قانع بشم و هم دوستمو قانع کنم
    پیشاپش ممنون از پاسختون
    موفق باشید

    1. سلا مینا،
      اولاً این کار چند ساعت زمان میبره. پس با یاد نگرفتنش دستاورد خاصی کسب نمیکنیم که دنبال دلیل و توجیه باشیم که اینکارو نکنیم
      دوماً خیلی وقتها دسترسی به فایل صوتی نداریم. یا اصلاً شرایط پخش کردن فایل صوتی رو نداریم. یا نمیخواهیم اینکارو بکنیم چون استفاده از فونتیک سریعتر و راحت تره. در نتیجه میتونیم با مراجعه به دیکشنری از فونتیک استفاده کنیم
      سوماً یادگیری فونتیک حساسیت و دقت ما رو نسبت به صداها بیشتر میکنه. همونطور که دونستن نوت برای یه آهنگساز میتونه چنین اثری داشته باشه. به نظر من با دونستن فونتیک هم گوشمون بهتر صداهارو میشنوه هم تلفظمون بهتر میشه
      اینها دلایلیه که الان به ذهنم میرسه ولی به طور کلی بحث مفصلیه و میشه دلایل بیشتر و بهتری رو واسه یادگیری فونتیک ذکر کرد

  4. سلام هیوا
    این قسمت از متن”عنصرهای سمت راست جدول همگی یک الکترون در لایه آخر خود دارند”نقص داره. این خصوصیت عنصر های سمت چپه(ستون اول).
    موفق باشید.

  5. سلام هیوا
    خیلی عالی بود
    من فکر میکنم که حرف n در کلمه ی sink بسیار نرم تو دماغی ادا میشه به طوری که انگار اصلا ادا نمیشه
    درسته ‌؟

  6. سلام آقا هیوا
    خواستم خواهش کنم یک سری نواقص رو برطرف کنید.
    ۱.” در تصویر بالا، شکل وسط، می‌بینیم که هنگام تلفظ صدای /آ / یا /a/ دهان بیشتر از دو شکل دیگر باز شده است.”
    به نظرتون در متن بالا از /إی/ استفاده بشه بهتر نیست؟ (منظورم همون تلفظ آمریکایی a هست.)
    ۲.و در ادامه کلمه “موقعیت” هم اشتباه تایپ کردید.
    سپاس

    1. سلام فرید، ممنونم که بی تفاوت نیستی و ایراداتی که میبینی رو میگی. مرسی
      مورد دوم رو درست کردم. اما در مورد اول متوجه نشدم منظورت از “متن بالا” کجا بود ؟ کجا به a اشاره بشه بهتره ؟

      1. سلام
        حق با شماست. خودم هم مورد اول رو پیدا نکردم. احتمالا من مورد اول رو توی یه صفحه دیگه دیده بودم و به اشتباه اینجا بهش اشاره کردم.اگه دوباره بهش برخوردم میگم.
        مرسی از پیگیری شما و خسته نباشید

  7. سلام هیوا
    امیدوارم حالت خوب باشه و شاد و سالم باشی
    یک سوال : این که با املای مختلف flu و flew یک جور تلفظ میشن و فونتیک یکسانی دارند جزو استثنایات هست ؟
    ممنون

    1. سلام الیاس. مرسی ممنونم ازت
      الان برای flew کلمات few pew screw chew crew jewelry news تو ذهنم هست اما برای flu به جز guru کلمه دیگه‌ای سراغ ندارم. پس اولی خیلی رایج‌تره و دومی به نوعی استثناء محسوب میشه.

  8. سلام هیوای عزیر
    ممنونم که هموز به پروژه ای که تعریف کردی وفادار موندی و داری با قدرت ادامه میدی. توی این بخش چندتا ایراد دیدم که گفتم بهتره باهات درمیون بگذارم.
    ۱. در بخش چرا IPA ترسناک است؟! خط اول احتمالا قرار بوده کلمه “عمق” باشه که “عمیق” نوشته شده.
    ۲. در همان بخش، در قسمتی که با دوم شروع شده، جمله آخر احتمالا این بوده “همانطور که لارمه نوشتن به یک زبان، آشنایی با الفبای توشتار آن زیان است”
    ۳. در بخش “چگونه هر کلمه ای را به شکل صحیح تلفظ کنیم” کلمه “فرض” اشتباه نوشته شده است.
    عذر میخوام که گفتم ولی قصدم این بود که در این پروژه کمک کوچکی کرده باشم

    1. سلام دوست عزیزم،
      ممنونم ازت
      هم با دقت خوندی متن رو
      هم لطف کردی وقت گذاشتی و این موارد رو به منم گفتی که اصلاحشون کنم
      الان اصلاحشون کردم
      بازم این کارها بکن 😉

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *